Home > JAARBOEK > Voorloper in een nieuw Haags ecosysteem
jaarverslag 2019 De Rubenshoek
JAARBOEK

Voorloper in een nieuw Haags ecosysteem

Voor wethouder Kavita Parbhudayal is Gezondheidscentrum De Rubenshoek een belangrijk voorbeeld voor hoe de zorg in Den Haag er in de toekomst gaat uitzien. Voor directeur-bestuurder Fred van der Loo kunnen de veranderingen niet snel genoeg gaan.

Parbhudayal: ‘We zijn er nog lang niet Fred. Maar we zijn op de goede weg.’

 

Het viel Parbhudayal meteen op toen ze in het najaar van 2019 De Rubenshoek binnenstapte. Hier gaat het niet alléén om medische oplossingen voor gezondheidsproblemen. ‘Ik zag veel informatie over maatschappelijke problematiek als overgewicht, opvoedvraagstukken en financiën. Dus als mensen naar de dokter gaan, weten ze meteen dat ze ook daarmee geholpen kunnen worden.’

Bij De Rubenshoek werken ze met een breed perspectief op gezondheid. Want vaak biedt aandacht voor achterliggende problemen van bewoners meer soelaas. Zorgverleners werken dan ook sinds jaren nauw samen met partners als welzijn en de gemeente naar wie zij regelmatig verwijzen.

 

De praktijk

Die samenwerking kreeg meer structuur in de vorm van programma’s. Eerst ging het om Welzijn op Recept.  Patiënten met psychosociale klachten krijgen bij een cliëntondersteuner een op hen toegesneden activiteitenpakket aangeboden. Eind 2018 startte het Zorgpad financiële problemen. Speciaal voor de vele wijkbewoners die worstelen met hun financiën en bij de huisarts komen met stressklachten. Ook hen verwijst de huisarts naar de cliëntondersteuner die voor een goede aanpak gekoppeld is aan Helpdesk Geldzaken van de gemeente. En sinds 2020 kunnen huisartsen via het Zorgpad jeugd jongeren rechtstreeks verwijzen naar een pedagogisch adviseur van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). Reden: het aantal jongeren dat bij de huisarts aanklopt voor hulp is de laatste jaren bijna verdrievoudigd. Van der Loo: ‘Deze hulpverleners werken in ons eigen gezondheidscentrum en maken samen met individuele bewoners een brede inventarisatie om te achterhalen wat precies hun gezondheidsklachten veroorzaakt. Groot voordeel is dat zij de wegen in hun domein goed kennen en een breed netwerk hebben. In overleg met hun cliënten bieden zij passende hulp. Een recept voor pillen, een behandeling of een verwijzing in het medisch circuit is dan vaak niet meer nodig.’

 

Enorme gezondheidsproblemen

Huisartsen krijgen ook steeds meer aandacht voor Positieve Gezondheid, een concept dat zich niet zozeer richt op ziekte of beperkingen maar op de vraag hoe betekenisvol het leven van hun patiënten is. Afgemeten aan hoe ze dagelijks functioneren. Hoe gezond ze mentaal en fysiek zijn. Hoe het is gesteld met hun zingeving, participatie en hun kwaliteit van leven. Ook voor Parbhudayal, wethouder zorg, jeugd en volksgezondheid, is dit een inspiratiebron. ‘Ik wil vanuit Positieve Gezondheid binnen de domeinen waarvoor ik verantwoordelijk ben beleid maken en intensiveren zodat veel bewoners zich beter in hun vel gaan voelen.’ Wegkijken voor de gezondheidsproblemen in wijken als de Schilderswijk kunnen we niet meer, zegt ze. Want de problemen hier zijn zo groot dat de gezonde levensduur achttien jaar korter is dan in de meer welvarende wijken. ‘Met ons enorme aanbod aan zorg en welzijn kunnen we veel meer betekenen voor bewoners. Maar dan moeten we wel meer aansluiten bij wat zij nodig hebben, meer samenwerken met andere domeinen en meer POH-ers en zorgmakelaars inzetten. Zij kennen de wegen in de zorg en hulpverlening en kunnen bewoners goed begeleiden, adviseren en doorverwijzen.

 

Fantastisch voorbeeld

Ze is ervan overtuigd: de huisartsenpraktijk is dé plek waar je moet achterhalen wie welke zorg of hulp nodig heeft. Daar komt bijna 95 procent van de Hagenaars met allerlei klachten. Dus ook met klachten waar geen medische oplossingen voor zijn. Parbhudayal: ‘De Rubenshoek heeft dat allang in de praktijk gebracht. Ze is een fantastische partner die meedenkt, een voorloper en een voorbeeld voor andere huisartspraktijken.’

Nadat ze hoorde over het succes van Welzijn op Recept in De Rubenshoek zorgt Parbhudayal nu, samen met wethouder sociale zaken, armoedebestrijding en maatschappelijke opvang Bert van Alphen, dat steeds meer huisartsen ook met dat programma gaan werken. Gezamenlijk sloten de twee wethouders ook convenanten af met vijf zorgverzekeraars om bewoners meer mogelijkheden te geven in groepsverband te bewegen. Parbhudayal: ‘Dat geeft veel vreugde. Mensen komen hun huis uit, krijgen een netwerk en komen minder bij de dokter.’

 

Nieuw ecosysteem in de zorg

Nog fermer klinkt Parbhudayal als ze begint over het programma Gezond en Gelukkig Den Haag. Ze is de trekker. Samen met de ziekenhuizen en hoogleraar Jet Bussemaker die bij de LUMC-campus Den Haag de maatschappelijke impact in de zorg onderzoekt. ‘Met bestuurders van alle grote partners in zorg en welzijn houden we ons nu bezig hoe we alle Hagenaars sneller, makkelijker en meer gestructureerd kunnen helpen met de juiste zorg en hulp en hoe we op onderdelen met elkaar in één systeem kunnen gaan samenwerken. We willen daarmee naar een nieuw ecosysteem in de zorg.’

 

Alternatieve instellingen

Kan De Rubenshoek daarin nog iets betekenen, vraagt Van der Loo. Parbhudayal: ‘Huisartsen in wijken als de Schilderswijk zien veel vrouwen en meisjes in hun spreekkamer die te maken hebben met huiselijk geweld en genitale verminking maar willen daar vanuit privacyoverwegingen geen melding van maken. Hoe kunnen we samen met de huisarts ervoor zorgen dat zij dat wel doen?’ Van der Loo: ‘We kunnen huisartsen een signalerende rol geven maar ook hier kunnen we niet verwachten dat dokters die problemen zelf oplossen. We moeten vooral zorgen voor voldoende alternatieve instellingen waar die meisjes en vrouwen goede hulp krijgen zodat huisartsen daar gericht naar kunnen verwijzen.’

Parbhudayal knikt. ‘We zijn er nog lang niet Fred. We moeten nog wat stappen zetten. Maar dat we met alle grote partijen uit de domeinen zorg en welzijn nu integraal willen gaan samenwerken om de gezondheid en het levensgeluk van bewoners te verhogen, geeft aan dat we op de goede weg zijn.’

 

Jaarverslag

Alleen oog hebben voor lichamelijke klachten van bewoners volstaat allang niet meer wil je goede gezondheidszorg bieden. De gezondheidsproblemen in de Haagse Schilderswijk zijn te complex. Het vraagt om een bredere kijk met aandacht voor psychosociale en maatschappelijke oorzaken achter lichamelijke problemen. Dit gegeven nam Gezondheidscentrum De Rubenshoek als uitgangspunt  voor het jaarverslag 2019. Inclusief interviews met betrokken zorgverleners, hulpverleners, bewoners en bestuurders.

Lees meer over de ins en outs van deze samenwerking op www.rubenshoek.nl (onderaan homepagina).

 

Opdrachtgever: Gezondheidscentrum De Rubenshoek, Den Haag

Opdrachten:

Interviews, teksten, eindredactie en productie jaarverslag 2016, 2017, 2018, 2019

Schrijven filmscript en productie informatiefilm. Doel: bewoners verleiden hun financiële problemen aan de dokter te vertellen zodat ze na een verwijzing goed geholpen kunnen worden door een maatschappelijk werker (in de maak).

Grafisch ontwerp jaarverslag 2019: Fridy Visser

Filmmaker: Alex Ivanov